ხელოვნება დღეს - კონტემპორარის ნეორომანტიკული აბსტრაქციები

ხშირად მიფიქრია ხელოვნების ნიმუშზე რომელიც მე-20 საუკუნის ბოლო პერიოდის გადმონაშთია 21-ეში, გაურკვეველი ვიზუალით, ფორმითა და იდეით.


ზუსტად ვერ ავხსნი ემოციას, რომელსაც ინოვაცია მანიჭებს, არ ვიცი მომწონს თუ არა, თუმცა არც სხვისი აზრის მოსმენას ველოდები, რომ განსხვავებულ დამოკიდებულებაზე დაყრდნობით ვუპასუხო ყველაზე აქტუალურ შეკითხვას - „არტია“ თუ არა. ვფიქრობ, უფრო დროის ფაქტორი და ვიზუალის შეჩვევა თამაშობს მნიშვნელოვან როლს ჩემი შეხედულებების ჩამოყალიბებასა და განმტკიცებაში.

და თუ „არტია“? - რატომაც არა. მაგრამ როგორია მასკულტურის ფსიქოლოგია დღეს? იქნებ საერთოდაც ურჩევნიათ არ მოსწონდეთ ვიდრე მოწონდეთ? თუ

დავფიქრდებით ის ტენდენცია, რომელიც გვიბიძგებს ვუარყოთ ახალი, უფრო მეტად გვბოჭავს და ჩარჩოებში გვსვამს. თუმცა ეს მდგომარეობაც დროებითია, შემდეგ ხომ, ისიც მოგვეწონება, რაც ყველაზე მეტად არ მოვწონდა წლების წინ...
ტერმინი პოპ-არტის ხსენებისას, პირველ რიგში მიმდინარეობა პოსტ-მოდერნიზმი, შემდეგ კი გენიალური ენდი უორჰოლი მახსენდება. ადამიანი, რომელმაც ყველაზე უკეთ გაიაზრა ვიზუალური ხელოვნების კომერციული მხარე და მასკულტურის ფენომენი. უორჰოლმა დიდი საფუძველი დაუდო ექტრავაგანტური ილუსტრაციების პოპულარიზაციას, ახალი სიტყვა თქვა და დიდი ზეგავლენა მოახდინა მიზნობრივ აუდიტორიაზე, რომელიც თითქმის მთელი მსოფლიოს მასშტაბს მოიცავდა.
„პოსტ“შემდეგს ნიშნავს, „მოდერნ“ თანამედროვეს, რეალურად „კონტემპორარი“ სინონიმური მნიშვნელობაა „მოდერნის“. თანამედროვე ხელოვნება, ხომ ძალიან ფართო ტერმინია, შესაბამისად მოკლებულია ყოველგვარ კონკრეტიკასა და დოგმატურ ჩარჩოებს. „კონტემპორარიზე“ ყოველთვის ერთი სიუჟეტი მახსენდება ფილმიდან „კოკო შანელი და იგორ სტრავინსკი“ ,
რომლის დასაწყისიც 1913 წლის რეალურ შემთხვევაზე მოგვითხრობს, რუსეთიდან ლტოლვილი სტრავინსკის ბალეტის პრემიერაზე, სახელწოდებით „Le sacre du printemps“ (წმინდა გაზაფხული).



წარმოიდგინეთ კადრები, პრესტიჟული ოპერა, ბურჟუაზიული საზოგადოება, ქალები მაღალ ქუსლებზე მამაკაცები კი ბაფთებით. თითოეული მათგანი იმის მოლოდინშია, რომ მოისმინონ და უყურონ მსგავსს, რაც არაერთხელ უნახავთ. თუმცა ბალეტის დაწყებისთანავე საზოგადოება ამაოების ბურუსში ეხვევა, ხედავენ იმას რაც არასდროს უნახავთ, უსმენენ იმას, რაც არასდროს მოუსმენიათ. ალბათ ნებისმიერი მათგანი კულტურულ შოკს უფრო განიცდიდა ვიდრე ეგზისტენციალურ კრიზისს, თუმცა ინოვაციის არ ესმოდათ.
„წმინდა გაზაფხულში“დირიჟორი და კომპოზიტორი იგორ სტრავინსკი სიკვდილს მსხვერპლის სახით გადმოსცემს, მსგავსი თემატიკისთვის შესაფერისი არა მხოლოდ სიმბოლიზმი, არამედ იმპრესიონიზმია, მაყურებელმა უგუნებელყო ნოვატორის უდიდესი ფანტაზიის უნარი, ძლიერი შეგრძნებები, სპექტაკლის დინამიკა და მუსიკალური ესთეტიკა, რომელიც ჯამში ნეო-კლასიკური სტილის ახალ ჟანრს აყალიბებდა. „კონტემპორარიმ“ მაყურებელს დარბაზი დაატოვებინა.
ეს კი მხოლოდ ერთხელ მოხდა, ვერ გეტყვით ერთი ნახვით რამდენად ეჩვევა მაყურებელი ან მსმენელი ინოვაციას, თუმცა გარკვეული დროის შემდეგ სტრავინსკის ეს და სხვა მრავალი ბალეტი საკმაოდ წარმატებული იყო და ინტერესთან ერთად მოწონებასაც იწვევდა კლასიკურ ბალეტს შეჩვეულ მაყურებელში.
იცვლება დრო იცვლება ეპოქა... ხელოვნება ვითარდება იბადება გენიოსი და ჩნდება შედევრი, ეს ხელოვნების მოყვარულთათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ციკლია.

და მაინც, როგორი იქნება პოსტ-კონტემპორარი?


დათა ალექსეევი

ჩემი ბლოგის დღევანდელი სტუმარი თეატრი „სინთეზის“ მსახიობი ლევან გელბახიანია. ცეკვა კონტემპორარი ამავე მიმდინარეობის ბალეტის შემდეგ წარმოიშვა და დღესდღეობით დიდი პოპულარუბოთ სარგებლობს მსოფლიო მასშტაბით
„სინთეზი“ თანამედროვე ტენდენციებით გაჯერებული თავისუფალი სივრცეა სადაც მთავარი აქცენტები არამარტო ბალეტსა და აკრობატიკაზე, არამედ მიმოდრამასა და ცეკვა კონტემპორარიზეც კეთდება. ლევანის პირველი სპექტაკლის „სიმბიოსის“ პრემიერა ამ თეატრში 2017 წლის ივლისში შედგა, ამჟამად კი ახალ სპექტაკლზე მუშაობს, რომელსაც სულ მალე იხილავს მაყურებელი. მანამ კი ლევანი მის განვლილ გზასა და თანამედროვე ქორეოგრაფიის ტენდენციებზე გვესაუბრება.



ლევან, როგორც ვიცი ძალიან გვიან აღმოაჩინე საკუთარი თავი, თანამედროვე ქორეოგრაფიული მიმართულებით...

ჩემი ფიქრები მომავალზე, რადიკალურად განსხვავებული იყო დღევანდელისაგან. სცენა ყოველთვის წარმომედგინა, თუმცა მხოლოდ თეატრის. 11 წლის ვიყავი კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში, პატარ-პატარა როლებს, რომ ვასრულებდი. ამ დროს ჩემი ოცნება, მხოლოდ სამსახიობო კარიერა იყო. ერთხელ ყური მოვკარი, რომ შვედი ქორეოგრაფი ატარებდა თბილისში კონტემპორარი ანუ თანამედროვე ცეკვის მასტერკლასებს. ძალიან დამაინტერესა და სიარულიც დავიწყე. უამრავი ადამიანი გავიცანი, თითქოს თითოეული მოსწავლე გაუცნობიერებლად ჩემი შთაგონების წყარო გახდა. ჩემი დიდი ინტერესი ვერ დავმალე ამ მიმდინარეობის მიმართ. მოცეკვავებმაც შემამჩნიეს და მირჩიეს ჭაბუკიანის საბალეტო სკოლაში შესვლა, სწორედ აქედან დაიწყო ყველაფერი, 16 წლის ასაკში. ამის შემდეგ, როგორც კი ვიგებდი, რომ სადმე მასტერკლასი ტარდებოდა აქტიურად ვესწრებოდი.


როცა მსახიობობაზე ოცნებობ, განსაკუთრებულად რთულია გადაწყვეტილება შეგაცვლევინონ. შენს შემთხვევაში კი, თავადვე შეიცვალე ინტერესები. ხომ არ გინანია?

ამ ეტაპზე ნამვილად ვერ წარმომიდგენია საკუთარი თავი თეატრის მსახიობათ, ალბათ ვერც ვერასდროს წარმოვიდგენ... ვფიქრობ, ნამდვილად ვიპოვე ჩემი თავი. თეატრი, კინო გენიალურია, თუმცა ჩემი სამყარო მხოლოდ და მხოლოდ თამადედროვე ქორეოგრაფიაა. ცეკვა კონტემპორარი საკუთარი თავის რეალიზებაში მეხმარება. დიდ მუხტს მაძლევს ის ემოციია, რომელსაც პერფომანსის განმავლობაში ვგრძნობ... კონტემპორარი ნამდვილად ჩემი ცხოვრების სტილი და მთავარი მისწრაფებაა.



16 წლის იყავი, როდესაც აქტიურად ცდილობდი თამედროვე ქორეოგრაფიული მიმართულების „კონტემპორარის“ დაუფლებას, ეს თითქმის წარმოუდგენელია...

რა თქმა უნდა, როდესაც ფიზიკურ აქტივობას ეხება საქმე ადრეული ასაკიდანვე უნდა ივარჯიშო, 16 წელი ნამდვილად დაგვიანებულია, ამიტომაც ურთულესი პერიოდის გავლა მომიწია. ყველაზე მთავარი, როგორც ყველგან, აქაც დიდი შრომა და მონდომება იყო, მიზნები განხორციელებისკენ მიბიძგებდნენ, პროგრესი კი მოტივაციას მაძლევდა. ასე, გაუცნობიერებლად აღმოვაჩინე საკუთარი თავი, გატაცება გადაიზარდა პროფესიად, შიში კი ნელ-ნელა გაქრა...


პირველ ეტაპზე კონკურენციის დონე ძალიან მაღალი იქნებოდა, როგორ გაუმკლავდი?

პირველი ნაბიჯების გადადგმა, ე.წ აკლიმატიზაცია ყოველთვის რთულია... დღესდღეობით, არც დამწყები მოცეკვავე ვარ და არც უმაღლესი კლასის პროფესიონალი, უფრო გარდამავალ ეტაპზე ვარ. მიუხედავად, იმისა, რომ იყო ბევრი წარმატება, წინ გრძელი გზაა გასავლელი. ვერ დავკმაყოფილდები ამ მოცემულობით, ჩემთვის პრიორიტეტული მხოლოდ პროგრესია. ყოველდღიურ სწავლასა და განვითარებაზე ორიენტირი დიდ როლს თამაშობს ნებისმიერი კუთხით.


დაუვიწყარი შთაბეჭდილება...

დაუვიწყარ შთაბეჭდილებაზე, ერთდროულად ძალიან ბევრი რამ მახსენდება. ჩემთვის შეიძლება დაუვიწყარი, ისეთი ილეთის გაკეთება შეიძლება იყოს, რომელზეც თვეები ვმუშაობდი, კულისებიდან სცენაზე გასვლაც დაუვიწყარი შთაბეჭდილებაა, მაყურებელთან კონტაქტი და აპლოდისმენტებიც.
რაც შეეხება შემოქმედებითს, ალბათ პირველ რიგში გენიალურ ქორეოგრაფთან, საშა ვალცის მოსწავლესთან, სალომე შნებელთან შეხვედრა მახსენდება. ქორეოგრაფი პროექტით ჩამოვიდა, რომლის სახელწოდებაც SUPRA4EVER გახლდათ. დიახ, „სუფრა ყოველთვის“, ეს ზუსტი დეფინიციაა.
შნებელი მუდმივად ძიებაში იყო და მან თავისი არეალის გაფართოება გადაწყვიტა... შვეიცარული ტრადიციებიდან სხვა ქვეყნებისა და ხალხების რიტუალებსა და წესჩვეულებებზე ყურადღების გადატანა. პერფორმანსზე მუშაობა ორ ეტაპს მოიცავდა: 2016 წლის მარტში 3 კვირის მანძილზე აქტიურად ვმუშაობდით ფილმის გადაღებაზე თბილისში. 2016 წლის შემოდგომაზე რეპეტიციები ჩავატარეთ შვეიცარიაში სუფრა მარადის (Supra4Ever) მოსამზადებლად. ორივე ნაწილის - ფილმის და პერფორმანსის პრემიერა გაიმართა შვეიცარიაში, ბაზელის ROXY თეატრში 2016 წლის სექტემბერში. საშას სახით ქოეოგრაფმა, ნამდვილად მოახერხა უძველესი ტრადიციის პრინციპების გადათარგმნა ჩვენს სამყაროში. დაუვიწყარი შთაბეჭდილების ქვეშ ვიყავი, სცენაზეც კი. თეატრალური გარემო თითოეულ მონაწილეს აძლევდა საშუალებას ჩართულიყო სუფრის მსვლელობაში და დეტალურადაც დაკვირვებოდა.




საკუთარი წესებით თამაშობ სცენაზე? იმპროვიზაცია მეტია?

გააჩნია დადგმას. როდესაც თანამედროვე ქორეოგრაფიულ ცეკვაზე ვსაუბრობთ, ორ კონცეპტუალურ ტიპს ვხვდებით: ერთი Storyline-ია, რომელიც გაკვეული თემატიკის თეატრალური დადგმაა, მეორე კი პერფომანსი, სადაც სრული თავისუფლება და საოცარი ქაოსია. რეალურად პერფომანსი მხოლოდ იმპროვიზაციაზეა დამოკიდებული, ეს არის ზუსტად ამის ხიბლი.

ძალიან ბევრი რთული მოძრაობა მინახავს ამ მიმართულებაში, ფიქრობ თუ არა რომ სცენაზე გასვლა ერთგვარი რისკია..

მართალი ხართ, ამ დროს ტექნიკურ დეტალებსა და სხვა ნიუანსებსაც უნდა აკონტროლებდე, რომ გამოამჟღავნო შენი მაქსიმუმი, როგორც ემოციურად ასევე ფიზიკურად. როგორც სპორტში, აქაც არაფრისგან ხარ დაზღვეული. მართლა არ იცი როდის რა შეიძლება დაგემართოს. ერთი შემთხვევა მახსენდება, როდესაც მე და ჩემი მეწყვილე სექტემბრისთვის, ბაზელში უნდა წავსულიყავით პროექტის პრეზენტაციაზე, აგვისტოში კი ხელი მოვიტეხე. ამ დროს, ხომ სრული პასუხისმგებლობა მხოლოდ ორ ადამიანზე დგას, თუმცა უძლური ხარ, რადგან გამოსავალი არ არსებობს, სხეული არ გაძლევს საშუალებას. ყველაზე რთული ამ მიმდინარეობაში სწორედ ეს არის, ტკივილის ატანა, რომელსაც სწავლასთან ერთად გათავისებაც სჭირდება.








ჟურნალი ბომონდი

ფოტო - VAZHAK

like
0

კომენტარის დამატება

სახელი*
აღწერა*
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.
AVTANDIL-ის მამაკაცის ხაზის პრეზენტაცია
რომელს უფრო უხდება Stella McCartney-ს პალტო?
მეგან მარკლის
კრისტინა აგილერას