მოდის მომავალი ინდუსტრია - უარის თქმა ,, სწრაფ მოდაზე'' - შეგნებული მომხმარებლის პრინციპი

საგანგაშო მონაცემებია მოდის იმდუსტრიის მიერ გარემოს დანაგვიანების. ეს თემა სულ უფრო და უფრო აქტუალური განსჯის საგანი ხდება.

ამ გლობალური თემის საინტერესო განხილვას, მანანა ანთელიძის ბლოგში გთავაზობთ. ნამდვილად საჭიროა თითოეული ჩვენგანის ჩართულობა, რათა დავიცვათ ჩვენი პლანეტა, ეს კი ,, შეგნებული მომხმარებლის პრინციპია''


- შენი აზრით, გარემოს ეკოლოგია და მოდის ინდუსტრიის წარმოების ეკოლოგია დღეს რატომ გახდა აქტიური განსჯის საგანი? დარღვევები ხომ დიდი ხანია, ხდება.


- ვფიქრობ, გარემოს დაბინძურების საფრთხემ კრიტიკულ ზღვარს მიაღწია. მაგალითად, უკვე 30 წელია ცნობილია, რომ არსებობს რამდენიმე ათასი კვადრატული

კილომეტრი სიდიდის ნაგვის კუნძული, რომელიც წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. ნაგავი, რომელიც პირდაპირ ოკეანეში იყრება ან ხვდება იქ მდინარეებიდან, ოკეანური დინებებით და მორევით გროვდება.

მთელი ამ დროის განმავლობაში არაფერი მოიმოქმედეს მის გასაწმენდად, მიუხედავად იმისა, რომ ეს ნაგავი, უმეტესწილად - პლასტიკატი, კლავს ზღვის ფაუნის როგორც წვრილ, ასევე მსხვილ წარმომადგენლებს. ცოტა ხნის წინ კი წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში აღმოაჩინეს რამდენიმე მილიონი კვადრატული კილომეტრი სიდიდის ნაგვის ლაქა. დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ ჯერ კიდევ 2012 წელს ის იქ არ იყო. ასე რომ, დაბინძურების პრობლემა დიდი სისწრაფით იზრდება. საზოგადოებისთვის ამ ინფორმაციის აღქმა გამოსაფხიზლებელი გახდა და სიხარულით გავიგე, რომ ამ ნაგვის კუნძულებიდან წამოწყებულია სამშენებლო მასალების წარმოება. სხვათა შორის, ხარისხის მაჩვენებლებით იგი ბევრად აღემატება ტრადიციულს.


ასევე მწვავედ დგას გადაყრილი ტანსაცმლით გარემოს დაბინძურების საკითხი, რომელიც სულ უფრო და უფრო მატულობს, რადგან მოდის ინდუსტრია ყველას თავს გვახვევს "სწრაფი მოდის" პრინციპს. რეკლამა პროვოცირებას ახდენს ჩვენზე, რომ გამუდმებით ვიცვალოთ იმიჯი, რაც გვიბიძგებს ხშირი, გაუაზრებელი საყიდლებისკენ, შესაბამისად, მათი თავიდან სწრაფად მოცილებისკენაც - და გროვდება ნაგვის უზარმაზარი გროვები. რადგან იგი დამზადებულია ეკოლოგიურად უხარისხო პროდუქტებისგან, დაშლისას ანადგურებს მიკრო და მაკროსისტემას.


მსოფლიო საზოგადოება შოკირებული იყო იმ ფოტოებით, რომლებმაც ეს ეკოლოგიური კატასტროფა ასახა. არადა, წარმოების მავნე ტრადიცია ხომ რამდენიმე ათეულ წელს ითვლის. ცნობილი მოდის სახლები გამუდმებით გვაოცებენ გრანდიოზული ნოვაციური ჩვენებებით, მაგრამ ნაკლებად ინტერესდებიან ქსოვილის წარმოების ინოვაციით. თუმცა, ბოლო წლებია, მსოფლიოს წამყვანი ეკონომისტები სულ უფრო ხშირად გვარწმუნებენ რესურსების განახლებისა და "წრიული ეკონომიკის" აუცილებლობაში.


და აი, როგორც იქნა, ჩნდება ამ იდეის განხორციელების ძალიან მკაფიო მაგალითი - Orange Fiber - მსოფლიოში პირველი ბრენდი, რომელიც ქსოვილს ქმნის ციტრუსის წვენის დამუშავებისას მიღებული ნარჩენებისგან - ფორთოხლის კანი და დარჩენილი რბილობი აბრეშუმად გარდაიქმნება. შესანიშნავი გადაწყვეტილებაა, გამოიყენო ის, რაც ყოველწლიურად მილიონტონობით გადაიყრება და ეს მხოლოდ იტალიაში. როგორც შენ უკვე წერდი აგვისტოს ნომრის სარედაქციო წერილში, Salvatore Ferragamo-ს მოდის სახლმა პირველმა გამოუშვა კაფსულა-კოლექცია Orange Fiber-ის ქსოვილისგან.


- როგორ ფიქრობ, ბევრი მოდის სახლი და მოდელიერი მიმართავს რესურსების განახლების იდეას? ეს ხომ არცთუ მცირე ინვესტიციას მოითხოვს?


- უახლოეს დროში ბიზნესში წარმატება ამ საკითხზე იქნება დამოკიდებული, მისი აქტუალური პოზიციის გამო,. მალე შეუძლებელი გახდება იმ ფაქტის უარყოფა, რომ მოდური ინდუსტრიის ტრადიციული წარმოება ისევე, როგორც ნავთობგადამამუშავებელი, გარემოს მთავარი დამბინძურებლები არიან. ცოტა ხნის წინ მულტიბრენდმა Zara-მ წარმოადგინა პროექტი Shape Invivibl. ამ პროექტზე სამუშაოდ მოწვეული იყო სამოცი სტუდენტი ანტვერპენის ხელოვნების აკადემიიდან, პერსონსის სკოლიდან, კენსინგსტონის უნივერსიტეტიდან და ENSAD Paris-დან. მათ შექმნეს კაფსულა-კოლექცია ძველი ტანსაცმლისგან, რომელიც სპეციალურ კონტეინერებში გროვდება იმ მარკის მაღაზიებში, კათოლიკურ ორგანიზაცია "კარიტასთან" თანამშრომლობით.


ამანსიო ორტეგა, Zara-ს, ასევე, Massimo Dutti-ს, Pull&Bear-ის, Stradivarius-ისა და Bershka-ს მფლობელი, რეიტინგის განახლებული ვერსიით, ყველაზე მდიდარი პერსონაა. და მართლაც შესანიშნავია, რომ ასეთი შესაძლებლობების მქონე ადამიანი ამ პრობლემით სერიოზულად დაკავდა.


- რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ზემოაღნიშნულის გარდა, მოდურ ინდუსტრიაში დიდი ინვესტიციები იდება "ჭკვიანი ქსოვილებისა" და "სამოსი-ელექტრონიკის" შესაქმნელად. როგორ ფიქრობ, მალე გამოჩნდება მაღაზიებში ამ ქსოვილისგან შეკერილი ტანსაცმელი?


- არა მგონია, რომ ეს შორეული მომავლის ამბავი იყოს. ახლაც არსებობს გასაოცარი ინოვაციური გამოგონებები, რომლებიც გამოიყენება მხოლოდ კოსმოსური და სამედიცინო მიზნებისთვის. ისინი შეიძლება მოდის მომავალი ინდუსტრიის საფუძველი გახდეს.


მე კი დღეს განსაკუთრებით მომწონს კომპანიის პროექტი, რომელიც ბაზირებს სან-ფრანცისკოში, რომლის ლაბორატორიაში ცხოველის ღეროვანი უჯრედებისგან ნატურალურ ტყავს ზრდიან. ეს პროექტი შესაძლებლობას იძლევა, ცხოველების მიმართ ჰუმანურ დამოკიდებულებასთან ერთად, მიიღო ნატურალური ტყავის ყველა უპირატესობა. მე პირადად, უდიდეს შვებას ვიგრძნობ, თუკი გავთავისუფლდები სინდისის ქენჯნისგან, რომელსაც მოკლული ცხოველის ტყავისგან შექმნილი ფეხსაცმლის ან ჩანთის ტარებისას განვიცდი.


- შეიძლება გავაკეთოთ დასკვნა, რომ გარემოსადმი ასეთი ფრთხილი დამოკიდებულების ტენდენციით მოდის სამყარო შეძლებს მოერიოს ასე შორს წასულ სიტუაციას?


- იმედი არის. თუმცა არსებობს გადაუჭრელი პრობლემები, რომლის ნაწილი ჩვენც, როგორც მომხმარებლები, ვართ. აქამდე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ ზარას შესანიშნავ პროექტზე Shape Invivibl. H&M  ისევე, როგორც Zara, აგროვებს ძველ ნივთებს მათი გადამუშავების საყოველთაო პროგრამის ჩარჩოებში. მაგრამ, ამასთან ერთად, Zara და H&M, ისევე როგორც Tesco და Marks &Spencer-ი, მონაწილეობენ ამორალურ პროცესში, როცა ყიდულობენ ვისკოზას ჩინეთის, ინდონეზიისა და ინდოეთის ფაბრიკებში, რომლებიც "მწვანე წარმოების" პრინციპების გარეშე მუშაობენ. ამ ფაბრიკებში ვისკოზის ბოჭკოს იღებენ ბუნებრივი ცელულოზის ტოქსიკური ქიმიური ნივთიერებებით გადამუშავების შედეგად. ეს კი ვნებს არა მარტო ბუნებას, არამედ წარმოების მუშებსაც.

 

ფაბრიკები არ ეკუთვნის ზემოთ ჩამოთვლილ კომპანიას, ამიტომ ოფიციალურად პასუხს არ აგებენ მისი მუშაობის მეთოდებზე. მაგრამ ისინი არიან დამკვეთები, რომლებიც ითხოვენ, ყველა გზით გაიაფდეს პროდუქცია. ფაბრიკები, რომლებიც მუშაობენ მკაცრი კონკურენციის პირობებში, პროდუქციის ღირებულების შესამცირებლად იძულებულნი არიან, წარმოების ხარჯებიც შეამცირონ. სწორედ ქსოვილების ძალიან დაბალი ღირებულების გამო ამ მეგაბრენდებს ეძლევათ საშუალება, საბოლოო პროდუქციას დაადონ ის ფასი, რომელიც მომხმარებლების დიდ სეგმენტს იზიდავს და შესაბამისად, უზარმაზარ მოგებასაც იღებს. მყიდველი საკმარისად ხარისხიან ნაწარმს დემოკრატიულ ფასად იძენს. მწარმოებელიც და მყიდველიც კმაყოფილები არიან - ზარალდება ბუნება და ექსპლოატირებული მუშები.


- იგივე სურათი გვაქვს ბამბისა და სინთეტიკური ქსოვილების წარმოებისას. ამ ამორალური პოლიტიკის გამო, პრაქტიკულად, მასმარკეტის ყველა წარმომადგენელს ეძლევა საშუალება, გაყიდოს ნაწარმი ხელმისაწვდომ ფასად, უფრო სწორად, დაქვეითებულ ფასში.


- არა მარტო ისინი. ამერიკის პრეზიდენტის შვილი, საქმიანი და წარმატებული ივანკა ტრამპი, ხსნის ელეგანტურ მაღაზიებს დახვეწილი საზოგადოებისთვის და უშვებს წიგნს, სადაც ჰყვება, როგორ შეუთავსოს პროფესიონალური მიღწევები ოჯახსა და შვილებს. ამასთან, მისი ფაბრიკის მუშები ინდონეზიაში ჩივიან მცირე ხელფასისა და დამამცირებელი დამოკიდებულების გამო. ასეთი წრე - მწარმოებელი-შემსრულებელი-მომხმარებელი-ბუნება, სადაც ბუნება და შემსრულებელი მსხვერპლი არიან, უხსოვარი დროიდან არსებობს. დღეს სასიხარულოა ის, რომ ეს ფაქტები არ იმალება და მსოფლიო პრესა აქტიურად აშუქებს მდგომარეობას და საზოგადოებას აღარ შეუძლია, გულგრილი დარჩეს. სწორედ ამ ფონზე იდება ინვესტიციები ბიოტექნოლოგიების, ნანოტექნოლოგიების, "ჭკვიანი ქსოვილებისა" და "სამოსი-ელექტრონიკის" სფეროებში. და ყოველ ჩვენგანზეა დამოკიდებული, რამდენად სწრაფად გავიაზრებთ შეგნებული მოხმარების პრინციპს - უარის თქმას "სწრაფ მოდაზე" და მზადყოფნას, შევიძინოთ პროდუქცია, რომლის წარმოებაში გათვალისწინებული იქნება პატივისცემა გარემოსა და შემსრულებლის შრომის მიმართ.


დიახ, მე წინააღმდეგი ვარ ფასების უნამუსო დაწევაზე მასმარკეტის სეგმენტში, ისევე როგორც წინააღმდეგი ვარ მათი დაუსაბუთებელი გაძვირებისა ლუქს-კატეგორიაში, მაგრამ ამაზე სხვა დროს.

მანანა ანთელიძე
"ბომონდი" სექტემბრის ნომერი

like
0

კომენტარის დამატება

სახელი*
აღწერა*
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.