ძველი ჰოლივუდის გლამური - ივანე ქეშიკაშვილის ბლოგი

ზოგადად, როცა საუბარს ვიწყებთ კინოზე, სხვადასხვა ცერემონიასა ან დაჯილდოებაზე, პირველ რიგში, გვახსენდება ესა თუ ის პერსონაჟი თავისი დაუვიწყარი ჩაცმულობითა და სტილით. შესაძლოა დავივიწყოთ არაჩვეულებრივი დადგმა, მონტაჟი, მახვილგონივრული დიალოგები, თვით მსახიობების გენიალური შესრულება, მაგრამ მეხსიერებაში სამუდამოდ რჩება ამა თუ იმ ვარსკვლავის წარუშლელი გამოსახულება. კოსტიუმს შეუძლია ყოველთვის მეტად დასამახსოვრებელი გახადოს ესა თუ ის მოვლენა. ალბათ, ყველას კარგად გვახსოვს ოდრი ჰეპბერნის დაუვიწყარი ჩაცმულობა, თეთრი პერანგი, ყელზე შეკრული შარფი, ქვედაბოლო წელზე ქამრით, რომელითაც იგი წარმოგვიდგა ფილმში „რომაული არდადეგები“, გრეის კელის მოცისფრო-მომწვანი აბრეშუმის კაბა, რომელიც
ოსკარის იმ დაჯილდოებაზე ამშვენებდა, სადაც საუკეთესო ქალი მსახიობის ნომინაციაში გაიმარჯვა, ან გლორია სვენსონის ლეოპარდის პრინტიანი სამოსი, სათვალე “Cat eye” და ფართო ფარფლებიანი ჩალის ქუდი.



ეს ძალიან მცირე ჩამონათვალია იმ დასამახსოვრებელი მოვლენებისა, როდესაც ესა თუ ის ვარსკლავი ატარებდა სხვადასხვა დაუვიწყარ სამოსს. განსაკუთრებით კი, უნდა აღინიშნოს გასული საუკუნის შუა პერიოდი. ამ ეპოქის ფილმების ყურებისას, მსახიობების ნიჭის გარდა, ჩემში უდიდეს ყურადღებასა და აღფრთოვანებას იწვევს ის კოსტიუმები, რომლებიც მათ ამშვენებს. სამწუხაროდ, დღეს ყველაფერი შეიცვალა და XXI საუკუნეც ელოდება ედიტ ჰედის მსგავს დიზაინერს. ქალი, რომელმაც მთელი თავისი ცხოვრება კინოკოსტიუმებს მიუძღვნა, ხუთი ათწლეულის მანძილზე ქმნიდა დაუვიწყარ სამოსს ჰოლივუდის ოქროს ეპოქის ვარსკლავებისთვის და თვითონაც ლეგენდად იქცა. მას დღეს ძველი ჰოლივუდის გლამურად მოიხსენებენ. ჯამში ათასზე მეტი ფილმი, ორმოცდასამი წამყვანი ქალი მსახიობისთვის შექმნილი კოსტიუმები, როგორებიც იყვნენ ელიზაბეტ ტეილორი, გრეის კელი, ოდრი ჰეპბერნი, ჯინჯერ როჯერსი, ბეტ დევისი, სოფი ლორენი. ეს არასრული ჩამონათვალი მოწმობს იმას, რომ ედიტ ჰედი, ოცდათხუთმეტი ნომინაციით და რვა გამარჯვებით, ყველაზე მეტჯერ ნომინირებული ქალია ოსკარების ისტორიაში. საბოლოო, მერვე ქანდაკება კი მან 1973 წელს მოიპოვა მამაკაცის სამოსისთვის ფილმში „აფერა“, მთავარ როლებში პოლ ნიუმენი და რობერტ რედფორდი.



ედიტ ჰედი 1897 წელს დაიბადა კალიფორნიაში. 1918 წელს საუკეთესო შედეგებით დაამთავრა ბერკლის უნივერსიტეტის ფრანგული ენის ფაკულტეტი და სწავლა განაგრძო სტენფორდის უნივერსიტეტში რომანული ენების მაგისტრის ხარისხის მოსაპოვებლად. დასრულების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ფრანგული ენის პედაგოგად გოგონათა სკოლაში. მისი შეხება შემოქმედებით სამყაროსთან სრულიად შემთხვევით მოხდა. თავადაც ვერ წარმოიდგენდა, რომ უცხო ენის მასწავლებელს ხელოვნების გაკვეთილების წარმართვასაც შესთავაზებდნენ. იგი საკუთარი ცოდნის გასაღრმავებლად ჩაეწერა Chouinard Art Gollege-ში.





მის მოსწავლეებს შორის იყვნენ ჰოლივუდელი დივას სესილ ბი დე მილის ქალიშვილები, რომელთაც დამატებითი ანაზღაურებით რეპეტიტორობასაც უწევდა. სწორედ მათ ოჯახში გაიცნო Paramount Pictures-ის კოსტუმების სტუდიის ხელმძღვანელი და შეიტყო სამსახურში არსებული ვაკანსიის შესახებ. იქ მუშაობის სურვილი იმდენად დიდი იყო, იმ ფაქტმაც ვერ შეაჩერა, რომ ხატვა არ იცოდა. კოლეჯის სხვა სტუდენტების ესკიზებით შეკრა ისეთი პორტფელიო, რომლითაც აღტაცებაში მოიყვანა “Mr. Dress oh Hollywood”-ად წოდებული ჰოვარდ გრირი. სამსახურის მიღებიდან მეორე დღესვე კი აღიარა, რომ არასდროს სჭერია ხელში ფანქარი. ხელმძღვანელი მის ამგვარ საქციელს იუმორითა და გაგებით მოეკიდა და პირველი ესკიზების კეთებაც თვითონ შეასწავლა ასისტენტ ტრევის ბენტონთან ერთად. შრომისმოყვარეობისა და მიზანდასახულობის წყალობით, ედიტმა უმოკლეს დროში შეძლო გაეარა გზა ელემენტარული მონახაზიდან თავის პირველ სერიოზულ დამოუკიდებელ ნამუშევრამდე ფილმში “She done him wrong”, რომელშიც მთავარ როლებს მსახიობი-ენიგმა მეი უესტი და 30-იანი წლების სექს-სიმბოლო კერი გრანტი განასახიერებდნენ. მთავარი გმირის საღამოს კაბამ ქალთევზას ფორმის შლეიფით, საყოველთაო აღიარება და მოწონება დაიმსახურა საფრანგეთშიც კი.



სამკერვალოები გაივსო მსგავსი შეკვეთებით, ყველას უნდოდა ყოფილიყო, როგორც მეი. გარკვეულწილად ჰედის დამსახურებით, ფილმმა მოხსნა ყველა ფინანსური რეკორდი და იხსნა Paramount-ი გაკოტრებისგან. მოპოვეული დიდი წარმატების შემდეგ, ჰოვარდ გრირმა ედიტი ახალ თანამდებობაზე, სრულმეტრაჟიანი ფილმების კოსტუმების მთავარ მხატვრად გადაიყვანა. ამას მოჰყვა ფილმი „ყველაფერი ევას შესახებ“, მთავარ როლებში ჰოლივუდის ვარსკვლავი ბეტ დევისი, რომლისთვისაც ედიტმა შექმნა გასაოაცრი საღამოს კაბა მოშიშვლებული მხრებით და დებიუტანტი მერილინ მონრო, ქათქათა თეთრი და თავისი გმირის მსგავსად დამაინტრიგებელი და ამავე დროს უნაზესი კაბით. 1950 წელს ამ კოსტიუმებმა ოსკარი დაიმსახურა.



იმავე წელს ჰედმა მეორე ოსკარიც მიიღო სამოსისთვის ფილმში „სამსონი და დალილა“. მომდევნო წელს კი, მისთვის სათაყვანებელი ელიზაბეტ ტეილორისთვის შექმნილ კაბაში, ფილმისთვის „ადგილი მზის ქვეშ“. ჰედს შეეძლო შეექმნა ისეთი სამოსი, რომელსაც საკუთარი კანივით ირგებდა მსახიობი და იქცეოდა მის მეორე როლად. მას ენდობოდნენ წამყვანი რეჟისორები. მხოლოდ ალფრედ ჰიჩკოკთან 11 ფილმში ითანამშრომლა.



ედიტი თვლიდა, რომ საკუთარი გარდერობის შექმნა იგივე სახლის შენებაა, რადგან მასში უნდა იცხოვრო და შესაბამისად, ის უნდა იყოს კომფორტული და პასუხობდეს პატრონის მოთხოვნებს.
მან, როგორც კინოინდუსტრიის წამყვანმა და გამორჩეულმა კოსტიუმების მხატვარმა, მიიღო დიზაინერთა გილდიის უმაღლესი ჯილდო და შემდეგ ამ ორგანიზაციის პრეზიდენტიც გახდა. იგი მოდის სფეროში უდიდესი რეპუტაციით სარგებლობდა ჰოლივუდის გარეთაც. CBS Radio-ზე უძღვებოდა გადაცემას Edith Head`s Fashion Notes, ხშირად ჩნდებოდა ტელევიზიით, აკეთებდა ესკიზებს მოდური ჟურნალებისთვის და ავტორია ორი წიგნისა, რომლიდანაც ერთი The Dress Doctor /1959/ ბესტსელერად იქცა.



ჰედი საკმაოდ დახურული ადამიანი იყო, მის პიროვნულობას კარგად ახასიათებდა შავი სათვალე, რომელიც მის საფირმო ნიშნად იქცა. სინამდვილეში ლინზები მუქი ცისფერი იყო და იმიტომ იყენებდა, რომ მიმხვდარიყო როგორ გამოიყურებოდა ფერადი ტანსაცმელი შავ-თეთრ ეკრანზე. თავის თავზე კი ამბობდა, რომ ის არ იყო შემოქმედებითი გენია და დიპლომატიაში უფრო ძლიერი იყო, ვიდრე ესკიზებში. ამ ფრაზით ბევრის გაგება შეგვიძლია ქალბატონზე, რომელმაც ჰოლივუდი მოახვედრა მოდის სამყაროს რუკაზე და რომელიც შურითა და ინტრიგებით სავსე კინოინდუსტრიის სამყაროში, ახერხებდა ყველასთან ჰარმონიული ურთიერთობის შენარჩუნებას.



ედიტი 44 წლის მანძილზე, დღე-ღამეში 16 საათი აქტიურად მუშაობდა და წელიწადში 50 ფილმისთვის ქმნიდა კოსტიუმებს Paramount Pictures-ში. 1967 წელს, 70 წლის ასაკში, გააფორმა კონტრაქტი სტუდია Universal-თან, სადაც იმუშავა სიცოცხლის ბოლომდე. ედიტ ჰედი 1981 წლის 24 ოქტომბერს ძილში გარდაიცვალა. ეკრანზე ბრწყინვალე ქალებისა და ელეგანტური მამაკაცების დიდებული ეპოქა თითქოს დასრულდა მის შემქმნელთან ერთად.


ტექსტი: ივანე ქეშიკაშვილი
like
0

კომენტარის დამატება

სახელი*
აღწერა*
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.