წარმოსახვის ზღვარზე

მიუხედავად იმისა, რომ რეალურ ისტორიებს მოგვითხრობს, მისი გმირები ზღაპრული სამყაროს პერსონაჟები არიან.
ამ სამყაროს სხვადასხვა ერისა თუ კულტურის, სხვადასხვა ეპოქის სულისკვეთება ქმნის და მნახველში აღმაფრენას იწვევს. ირმა კუსიანმა ხატვა ადრეული ასაკიდან დაიწყო. მისი შემოქმედებითი ხედვა და შესრულების ტექნიკა წლების განმავლობაში ვითარდებოდა და იხვეწებოდა. როგორც აღნიშნავს, უყვარს ექსპერიმენტები და სწორედ ექსპერიმენტების შედეგად შეიქმნა მასალისა და ფერების ისეთი სინთეზი, რომელიც მხოლოდ მისი ნამუშევრებისთვისაა დამახასიათებელი.




ირმა კუსიანი:

- რაც თავი მახსოვს, ვხატავ. ეს სურვილი არასდროს გამნელებია. როცა წამოვიზარდე, სურვილი გამიჩნდა, ხატვის ტექნიკას დავუფლებოდი,
რომ ფურცელზე საკუთარი ხედვა და გრძნობები გადმომეტანა. საბოლოოდ აკადემიაში ჩავაბარე. იქ სწავლის დროს რაღაც ალბათ ავითვისე, მაგრამ ვერ გეტყვით, რომ მომავალ შემოქმედებით გზაზე რაიმე გავლენა მოახდინა. სწავლის პერიოდი ჩვენი ქვეყნისთვის მძიმე წლებს დაემთხვა. უხერხულია სათქმელად, მაგრამ წარმატება სტუდენტობის წლებიდანვე ადვილად მეწვია. თუმცა, ძველ ნამუშევრებს თვალს რომ ვადევნებ, მრცხვენია, შემდეგი ნამუშევარი უფრო მომწონს, გაცილებით დახვეწილი მგონია.

- თქვენი შემოქმედება რეალურისა და წარმოსახვის ზღვარზეა. როდის შემოვიდა ეს განწყობა თქვენს ნამუშევრებში?

- ადრეული ასაკიდან და მასზე გავლენა ჩვენმა ყოველდღიურმა ცხოვრებამ იქონია, იმან, რაც მთელ მსოფლიოში ხდება. ყველგანაა სიყვარული, გულგრილობა, შური, თამაში... ამ ყველაფერს გამოვხატავ მხოლოდ ჩემი ხედვით, ჩემს სამყაროში. ერთ ნამუშევარში ნიღბები გამოვიყენე. თუმცა, ყველა მხატვარი არ უშვებს გარეთ უარყოფით ინფორმაციას. მე ეს ფორმა მართებულად მიმაჩნია. ფორმას მასალაც გკარნახობს. გამოყენებული მაქვს ვარაყი, ანუ ოქროს თხელი ფურცლები, რომელსაც ხატწერაში იყენებდნენ.



- ნამუშევრებში მდიდარ ფერთა გამასა და მასალას იყენებთ, მოგვიყევით, რამდენად რთული ტექნიკაა?

- რთული გზა განვვლე, სანამ ამ ფერებს მივიღებდი და ახალ ტექნიკას აღმოვაჩენდი. მიყვარს ექსპერიმენტები არა მხოლოდ მხატვრობაში, არამედ პირად ცხოვრებაშიც, საკუთარ თავთან მიმართებაში. არ მიყვარს ერთფეროვანი რუტინა. ასე სწორხაზოვნად ვერაფრით ვიცხოვრებდი. ამიტომ ექსპერიმენტებისა და თვითგამოხატვის მეტი საშუალება სადაც მეძლევა, იქით მივიწევ. ეს ეხება როგორც ნამუშევრის შინაარსს, ასევე მასალას. ეს ტექნიკა პრაქტიკის პერიოდში აღმოვაჩინე, რადგან სრულყოფისკენ მივისწრაფვოდი. სირთულეების გადალახვაც სიამოვნებას მგვრის. ოქროს ფირფიტებზე მუშაობა ყველაზე რთული აღმოჩნდა. უფრო სწორად, ისე გამოყენება, როგორც ვიყენებ. სირთულე მის სიფაქიზეშია - თავისუფლად ვერ შეეხები, სპეციალურ ტექნიკას უნდა ფლობდე, ამასთან - ზევიდან რამე უნდა გადააკრა. ნამუშევრებში ვერცხლსაც ვიყენებ და ზეთის საღებავებსაც. ჩემი ნამუშევრები თავიდანვე ფერადი იყო. ექსპერიმენტების ჩატარებით საინტერესო ფერთა გამა მივიღე. ერთ-ერთ ნამუშევარში ისეთი წითელი ტონალობა მაქვს გამოყენებული, რომელიც არავის აქვს. ეს იმიტომ, რომ ეს ტონი მე მივიღე და როგორ ანათებს, მხოლოდ მე ვიცი. მაქვს ისეთი ცისფერი, რომელიც ანათებს. იმიტომ, რომ მისი შექმნისას ვერცხლის ნაწილაკები გამოვიყენე.



- თქვენი პერსონაჟები თითქოს ადრეული ეპოქიდან გადმოვიდნენ...…

- ვცდილობ ისე დავხატო, რომ არც ერთი ერის წარმომადგენელმა არ იგრძნოს იდენტობა, არ იყოს რომელიმე კონკრეტული ეპოქის თუ ადამიანის პორტრეტი. არც ქართული, არც ევროპული ან აზიური, თუმცა, კარგად რომ დააკვირდეთ, დეტალები სხვადასხვა კულტურიდან გადმოვიტანე. მინდა, რომ სხვადასხვა კულტურის თუ ისტორიული ეპოქის სინთეზს მივმართო. შეიძლება უცებ სპარსულმა ორნამენტმა ისე მომხიბლოს, რომ ჩემს ნამუშევარში გადატანა მომინდეს. ან პირიქით, ქართული ორნამენტით აღვფრთოვანდე. მაგალითად, "ახალგაზრდა ფილოსოფოსის" პორტრეტს, კერძოდ, მის ქუდს რომ დააკვირდეთ, კონკრეტულ ეპოქას და ეროვნებს ვერ ამოიკითხავთ, თითქოს არაბულია, მაგრამ არაბულიც არაა.

- ასევე მნიშვნელოვანია ესთეტიკურობის დაცვაც?…

- ჩემთვის მნიშვნელოვანია, რომ ნამუშევარი ესთეტიკურ სიამოვნებას ანიჭებდეს მნახველს. თუ შენიშნავთ, კომპოზიციას დიდ ყურადღებას ვუთმობ. ვაგებ ფერის ან ფორმის გარკვეულ კომპოზიციას. ფერები დინამიკურად მეორდება ამ კომპოზიციაში, და საერთო ჯამში ესთეტიკურ სანახაობას ქმნის. მნახველში არა მხოლოდ ფიქრის სურვილს უნდა აღძრავდეს. უპირველესად თავად პორტრეტია მნიშვნელოვანი, რა განცდას იწვევს მნახველში. მერე იწყება იმ დეტალების შემჩნევაც. ადამიანია შუამავალი მაყურებელსა და იმ სამყაროს შორის, რომელსაც წარმოგიდგენთ. პორტრეტში კი, მთავარია განწყობილების დაჭერა და გადმოცემა. ყველა პერსონაჟს განსხვავებული განწყობილება აქვს. მე ყოველი განწყობა კარგად მახსოვს.



- როგორია თქვენი სამუშაო პროცესი?

- შემოქმედი ადამიანები ხშირად ახსენებენ მუზას. გულისხმობენ შემოქმედებით აღმაფრენას, რომელიც მუშაობას ახლავს. ადრე ხშირად მეწვეოდა ხოლმე ე. წ. მუზა, მაგრამ ახლა უფრო პროფესიონალური მიდგომა მაქვს. მუზას არ ველოდები, ეს საქმიანობა ყოველდღიურ ხასიათს ატარებს. როცა მუშაობის განწყობა მაქვს, ემოციის ტილოზე გადატანას ვცდილობ, მერე ვიწყებ დეტალებზე მუშაობას. ერთ ნამუშევარს სამი კვირა ან ერთი თვე ვუნდები. რატომღაც ჰგონიათ, რომ მუშაობის პროცესში გულს უნდა უსმინო. სინამდვილეში ხელს უნდა უსმინო და მიჰყვე. ასევე, აუცილებელია, გონებასაც მოუხმო. ინსპირაცია კი ყველაფერია - შეიძლება შემოდგომის ფოთოლიც იყოს ან თქვენთან საუბარმაც კი აღძრას ამ განწყობის ნამუშევარში გადატანის სურვილი. ინსპირაციაა ყველაფერი, რაც ჩემში ემოციას აღძრავს. ყველას ჰგონია, რომ მშვიდი და ჰარმონიული ვარ, სინამდვილეში გაკვირვებული ადამიანი გახლავართ.

- უხასიათობა როგორ აისახება ნამუშევარზე?

- ცრემლიანი თვალებით ვერავინ დახატავს. ასეთ დროს უნდა დავმშვიდდე, წონასწორობა უნდა აღვიდგინო. ამ შემთხვევაში ფერებს ვაქცევ ყურადღებას. რომლებიც განწყობას გამოხატავენ. მაგალითად, ერთ-ერთ ნამუშევარში ვერცხლი გამოვიყენე, რადგან სევდიანი ვიყავი, ამინდიც ცივი იყო და ასეც გამოვხატე. გამოფენაზე ფავორიტი ნამუშევარიც გამოვფინე - ცისფერთვალება გოგონა აწეული თმით.

- როდის მოგწონთ ნამუშევარი?

- მომწონს მაშინ, როცა საკუთარი ემოციის გადმოტანას ზუსტად ვახერხებ. როცა ვხატავ, ყოველთვის მუსიკას ვუსმენ. მარტო ემოცია კი არ მახსენდება მერე, იმ დროს რას ვაკეთებდი, რას მელაპარაკებოდნენ, ყველაფერი მახსოვს. მუშაობა ყველგან და ყოველთვის შემიძლია, მათ შორის ადამიანების გარემოცვაში. არ მივილტვი განმარტოებისკენ.


- რეალობას როგორ აღიქვამთ?

- ძალიან არ ვეხები, არ მაქვს მჭიდრო კავშირი. მაინც საკუთარ თავსა და შემოქმედებასთან მირჩევნია ყოფნა.

- ის სიუჟეტები, რომელზეც გვიყვებით, პირადი გამოცდილებიდანაა?

- სიუჟეტები არა, უფრო ემოციაა გადმოცემული. მაგალითად, ნამუშევარში "მეგობრები" ჩიტები გამოვსახე. მეგობრობის გრძნობას ფაქიზად, პატარა ჩიტივით დაუცველად აღვიქვამ.

- თქვენს ნამუშევრებში მთავარი პერსონაჟები ქალები არიან?

- დიახ. მამაკაცის ფიგურას ვიყენებ, მაგრამ უფრო სათქმელის გამო. ჩემს ნამუშევრებში ქალისა და მამაკაცის ფიგურა, გნებავთ პერსონა, გათანაბრებულია. ჩემს ნამუშევრებში რომელიმე ქალის მაგივრად მამაკაცის ფიგურა არასოდეს ჩამისვამს. შეიძლება იმიტომ, რომ მაინც საკუთარ განწყობას გიყვებით, საკუთარ დამოკიდებულებას სამყაროზე.



- გამოფენებს მრავალ ქვეყანაში აწყობთ. განსხვავდებიან მაყურებლები?

- დიახ, ბევრ ქვეყანაში მიმიღია პერსონალურ თუ ჯგუფურ გამოფენებში მონაწილეობა. მშობლიურ ქალაქში პირველად გამოვეფინები. გამოფენები მქონია: ირლანდიაში, ინგლისში, საფრანგეთში, აშშ-სა და ჰოლანდიაში. ჩემი ნამუშევრები ხშირად აუქციონებზე იყიდება და კერძო კოლექციებშიც მოხვდა. ორ თვეში კვლავ ევროპასა და აშშ-შია დაგეგმილი ექსპოზიცია. რაც შეეხება მაყურებელს, განსხვავებულები არიან. ხშირად ჩემს გაოცებასაც იწვევს მათი რეაქციები. აქვთ სრულიად სხვადასხვაგვარი აღქმა და დამოკიდებულება. მაგალითად, ერთ-ერთ გამოფენაზე მნახველმა ჩემს ნამუშევრს გემოც კი გაუსინჯა. ეს მოხდა დანიაში. იყო შემთხვევა, როცა ნამუშევარი დაყნოსეს. მაგალითად, გერმანელებს სრულიად სხვა დამოკიდებულება გაუჩნდათ. ვერ გაიგეს, რატომ ვიყენებდი ამდენ ფერს. გამოფენა ჰამბურგში გაიმართა, სადაც ყველაფერი ნაცრისფერია და სევდიანი. ეს ჩემს ნამუშევრებთან ვერ დააკავშირეს.



- რას გეგმავთ მომავალში, თბილისში რამდენი ხნით რჩებით?

- თბილისში ვცხოვრობ და ვმუშაობ, თუმცა საზღვარგარეთ ყოფნის დროსაც არ ვწყვეტ საქმიანობას. ეს ჩემი პირველი პერსონალური გამოფენაა თბილისში. მისი დასრულების შემდეგ კი აშშ-ში გავემგზავრები, სადაც აუქციონი გაიმარტება. გამოფენებზე ხშირად არ მიწევს ჩასვლა, რადგან ნამუშევრებს ვგზავნი. ამჯერად გამგზავრება დავგეგმე.

ქეთი დარჩია


like
0

კომენტარის დამატება
×
სახელი*
კომენტარი*
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ.